Zet de luchttoevoer van je houtkachel niet altijd volledig open

Zet de luchttoevoer volledig open wanneer je de kachel aanmaakt. Zodra het vuur goed brandt, verminder je de luchttoevoer een beetje. Let erop dat de vlammen niet kleiner worden.

Als de kachel te veel zuurstof aanzuigt, brandt het hout te fel. Het krijgt niet de tijd om volledig te verbranden en de schoorsteen zuigt vonken aan. Maar ook als het vuur te weinig zuurstof krijgt, bevat de rook meer roetdeeltjes en andere schadelijke stoffen, zoals koolmonixide. 

Gebruik de as van je allesbrander niet als meststof in de moestuin

De as van je allesbrander maakt de groenten ongezond en vervuilt het grondwater. As van hout bevat altijd schadelijke stoffen, zoals dioxines. Planten halen die via hun wortels uit de bodem en slaan ze op.

Laat de as van je kachel of open haard buiten in een afgesloten, onbrandbare container afkoelen en geef dit afval mee met het huisvuil. 

Maak je allesbrander niet aan met krantenpapier

De rook is ongezond: het papier is bedrukt en de inkt brandt gewoon mee op.

Geef je oud papier en karton mee met de selectieve huis-aan-huisophaling, zodat het kan worden gerecycleerd.

Je steekt je kachel best aan met aanmaakhout of natuurlijke aanmaakblokjes. 

Leg bij het aanmaken van je haardcassette het meest brandbare materiaal bovenaan

Het lijkt onlogisch, maar het is niettemin de beste methode. Het duurt soms iets langer voor de kachel of haard goed brandt, maar er komen bij het aansteken minder schadelijke stoffen vrij. Dat komt doordat minder hout onvolledig verbrandt. In landen waar heel veel mensen hout stoken, zoals Zwitserland of Zweden, wordt deze techniek steeds meer toegepast 

Verbrand niet alles in je allesbrander

"Allesbrander" is eigenlijk een slecht woord: in een allesbrander mag je niet alles verbranden. Maar terwijl een gewone houtkachel uitsluitend geschikt is om hout te verbranden, werkt een allesbrander ook met steenkool.

Ben je niet van plan om steenkool te gebruiken, haal dan best geen allesbrander in huis. Een vergelijkbare houtkachel is niet alleen goedkoper, maar werkt ook beter.

Laat (snoei)hout voldoende drogen vooraleer je het gebruikt

Hazelaar bijvoorbeeld levert één van de beste soorten brandhout op. Het moet natuurlijk wel goed droog zijn, net zoals alle andere soorten brandhout. Na twee jaar onder een afdak is dat zeker het geval.

Je twijfelt? Sla dan twee stronken tegen elkaar. Levert dat een doffe klank op, dan is het hout nog te vochtig. Een heldere klank bewijst dat het hout nagenoeg geen vocht meer bevat.

Verbrand geen samengesteld hout (bv. triplex en vezelplaat) in de houtkachel

Samengesteld, geverfd en behandeld hout bevatten lijm en/of andere kunststoffen. De verbranding ervan veroorzaakt veel luchtverontreiniging en roetaanslag. Om geurhinder, gezondheidsproblemen en een schoorsteenbrand te voorkomen, mag je dit soort hout niet verbranden. 

Laat je schoorsteen minstens één keer per jaar vegen

Om het risico op een schoorsteenbrand uit te sluiten, zit er maar één ding op: laat je schoorsteen minstens één keer per jaar grondig vegen, bij voorkeur door een vakman.

Voor individuele stooktoestellen is het reinigen van de schoorsteen niet verplicht. Individuele stooktoestellen zijn bijvoorbeeld:

  • een olie- of gashaard (die niet aangesloten zijn op een centrale stookinstallatie)
  • een open haard
  • een boiler op gas die enkel water verwarmt...

Heel veel mensen geloven dat aardappelschillen verbranden de schoorsteen proper houdt, maar onderzoek wees uit dat dit geen enkel effect heeft. Ook de speciale producten die hier en daar te koop zijn, werken helemaal niet of maar een heel klein beetje. Als de rook uit je schoorsteen wit of vrijwel onzichtbaar is, ben je goed bezig. De rook bestaat dan immers vrijwel uitsluitend uit waterdamp. Door de luchttoevoer grotendeels af te sluiten, ontstaan twee problemen:

Voor deze toestellen is het reinigen van de schoorsteen niet verplicht, hoewel een reinigingsbeurt toch nuttig kan zijn. Een regelmatig onderhoud zal immers mogelijke defecten voorkomen, lagere stookkosten opleveren en uiteraard ook zorgen voor minder milieuverontreiniging.

Je kan ook best je huurcontract of brandverzekeringspolis nakijken. Het zou kunnen dat men daarin bepaalde verplichtingen in verband met een schouwreiniging heeft opgenomen.

Heel veel mensen geloven dat aardappelschillen verbranden de schoorsteen proper houdt, maar onderzoek wees uit dat dit geen enkel effect heeft. Ook de speciale producten die hier en daar te koop zijn, werken helemaal niet of maar een heel klein beetje.

Het is mogelijk dat het jaarlijks schoorsteenvegen toch verplicht is, nl. indien dit in het gemeentelijke politiereglement is opgenomen.

Twijfel je of je goed of fout stookt? Kijk naar je schoorsteen.

Als de rook uit je schoorsteen wit of vrijwel onzichtbaar is, ben je goed bezig. De rook bestaat dan immers vrijwel uitsluitend uit waterdamp.

Donkere rook is een alarmsignaal. Je verbrandt dan afval of nat hout. Dat zie je niet alleen, je ruikt het ook!

Sluit nooit de luchttoevoer van je houtkachel af als de temperatuur te hoog oploopt

Door de luchttoevoer grotendeels af te sluiten, ontstaan twee problemen:

  • de schoorsteen trekt minder goed
  • de rook bevat meer ongezonde stoffen.
  • Het vuur krijgt dan te weinig zuurstof en verstikt. De verbranding is onvolledig en er ontstaat CO of koolmonoxide.

Sluit nooit de luchttoevoer van je houtkachel af als de temperatuur te hoog oploopt

Door de luchttoevoer grotendeels af te sluiten, ontstaan twee problemen:

  • de schoorsteen trekt minder goed
  • de rook bevat meer ongezonde stoffen.
  • Het vuur krijgt dan te weinig zuurstof en verstikt. De verbranding is onvolledig en er ontstaat CO of koolmonoxide.

Pas de kachel aan aan de ruimte die hij moet verwarmen

Loopt de temperatuur snel op tot meer dan 30 graden als je houtkachel op volle toeren brandt, dan is het vermogen van je kachel te groot. Er zit niets anders op dan hem te vervangen door een kachel met een kleiner vermogen, aangepast aan de ruimte die hij moet verwarmen.

Is de luchtkwaliteit slecht op koude dagen?

Dan doet de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) een oproep aan de bevolking om die dagen geen hout te stoken in haarden of kachels. De nadelige invloed van houtverbranding op de luchtkwaliteit in een woonomgeving kan lokaal namelijk erg hoog oplopen.
Deze winter zal de VMM zeker een paar keer “het stookadvies” geven. Even niet meer stoken als bijverwarming of om sfeer te creëren, heeft op zulke momenten een enorme impact.